Kondansatör

Kondansatörler yapı itibari ile iki iletken plaka arasına bir yalıtkan maddenin konulması ile oluşan devre elemanlarıdır. Kullanılan yalıtkan maddenin türüne göre (hava, mika, seramik vb.) kondansatör isim alır. Devrelerde genellikle filtre elemanı olarak veya şarj ve deşarj özelliği kullanılır. Alternatif akımları doğru akıma çevirmek için kullanılan hayati elemanlardan biridir. AC akımın pozitif anında şarj olur, AC akımın sıfıra düştüğü ve negatif anında ise üzerindeki yükü kulanarak bu farkı kapatır ve çıkışta diğer devre elemanlarınında (diyot vs.) yardımı ile DC akım elde edilir.

Ölçüm birimi Farat’tır ve Mikrofarat (mF), Pikofarat (pF), Nanofarat (nF) gibi alt katları vardır. Genellikle mikrofarat ile gösterilen türleri elektrolitik kondansatör olarak adlandırılır ve artı,eksi kutuplarına sahiptir. Uygun voltajda ve yönde bir gerilim uygulanırsa bu değere þarj olur ve üzerinde tutar. Deðeri ne kadar yüksek olursa o kadar uzun süreli bir þarja sahip olur. Pikofarat ve nanofarat değerliler ise genellikle artı-eksi kutuplarý bulunmaz. Bunlara mercimek kondansatör denilmektedir. şekil itibari ile bir mercimeği andırır.
Kondansatörlerin deðerleri çoðunlukla üzerine doðrudan yazılır. Renk kodu kullanılan kondansatörlerde vardır ancak bu renk kodları dirençlerde olduğu gibi bir standarda sahip olmadığından burada vermiyorum.

Elektrolitik kondansatörlerde deðer açık bir bekile üzerine yazılır. 100 Mfd gibi. Ayrýca hangi ucun artı hangi ucun eksi olduðuda açık bir şekilde belirtilir. Bunlarında yanında yine anlaşılır bir şekilde maximum kaç volt ile çalışabileceðide yazılmaktadır.
Mercimek kondansatörlerde ise bazı rakam kodlamalarý kullanılır. Üzerinde 104, 472, 223 152 gibi deðerler olan kondansatörlerde ilk iki rakam dirençlerde olduğu gibi sayı son rakam ise çarpanı verir. Çıkan sonuç pF’dır. 104 = 10 x 104 = 100.000 pF = 100nF olarak bulunur.
Bazılarýnda ise 4n7, 3p3, 100n gibi değerler yazılır. Buradaki harfler kondansatörün birimini verir. p = Pikofarat, n = Nanofarat gibi. 100n = 100 nF. Eğer bu harfler rakamların arasına yazılmış ise o zaman bu harf hem birimini hemde ondalýk deðere sahip olduðunu gösterir. 8n2 = 8.2 nF gibi.
Bir diðer kodlama türüde .47, .068, .0056 gibi kodlamalardýr. Burada sayıların baþ tarafında bulunan nokta (.) işareti ondalık değer taşır ve gerçekte .47 = 0.47 anlamındadır. Çıkan değer mF’dir. .0056 = 0.0056 mF = 5.6 nF olarak okunur.
Kondansatörlerde de aynen dirençlerde olduðu gibi seri ve paralel baðlantý durumu vardır. Ancak burada hesaplamalar dirençlere göre tam ters olarak yapılır. Yani seri baðlý kondansatörler paralel baðlý dirençleri gibi hesaplanýrken, paralel bağlı kondansatörler seri baðlý dirençler gibi hesaplanýr. Paralel bağlı kondansatörlerde sonuç tüm kondansatörlerin deðerlerinin toplanmasý ile bulunur.

Share and Enjoy: